Al jaren wordt geroepen dat mobiel betalen serieuze vormen gaat aannemen in ons land, zowel online als offline. Anno 2018 zijn we nog altijd niet zover. Wat is de oorzaak daarvan en wat moet er gebeuren om mobiel betalen echt te laten doorbreken? We vragen het een aantal experts uit de wereld van betaaloplossingen in een Ronde Tafel Sessie. Daarnaast vuren we ook vragen op ze af als ‘hoe is het gesteld met de populariteit van de creditcard?’, ‘zijn cryptocurrencies nog serieus te nemen als betaalmiddel?’ en ‘gaan de grote techbedrijven straks het betaallandschap veranderen/veroveren?’.

Mobiel betalen anno 2018; waar staan we en wat kunnen we verwachten? “Ik denk dat we nog maar aan het begin staan,” begint Annette Verdouw van Klarna. “Zowel als het gaat om mobiel betalen in de fysieke winkel als vanuit de m-commerce gedachte. Bij beide methoden valt nog de nodige winst te behalen. In de fysieke winkel zit de beperking zich in de beschikbaarheid door zowel banken als providers. Apple doet bijvoorbeeld al niet mee. En qua m-commerce roepen we al jaren dat het een trend wordt, maar ook die zet zich nog altijd niet door; de checkout blijft lastig op een klein scherm.” Anke Vandenbussche van CCV vult aan: “In een POS omgeving (de fysieke winkel) is het contactloos betalen zo sterk in opmars dat het moeilijk te pareren is met een mobiele telefoon. Het contactloos betalen met de gekende bankpas gaat gewoon heel eenvoudig.” Harry van der Plas van Newway: “Wallets doen het inderdaad alleen onder Android, dus dat is al een issue. Wat we wel zien is dat Payconic, Adyen en Tikkie de winkels aan het veroveren zijn om op die manier toch met de telefoon te kunnen betalen. En als het niet kan met een tweede klantenscherm, dan verschijnt er wel een QR code op de kassa. Er zijn overigens wel partijen bezig met de ‘volgende’ stap, initiatieven zoals OK! en Spaaza, waarmee de consument zowel in de winkel als online kan betalen én ook punten kan inwisselen, kan sparen, en dat allemaal gelijktijdig in één betaaltransactie.” Volgens Hjalte Niehorster van Lightspeed wordt het betaalsysteem in Nederland momenteel gedomineerd door de banken. “De banken hebben veelal het vertrouwen van de consument. De gemiddelde consument kent bijvoorbeeld Adyen niet. Hierdoor blijft het vertrouwen in wallets achter en duurt de adoptie langer. Met als gevolg dat we eigenlijk in een tweesplitsing komen. De vraag is nu of de technologie niet harder gaat dan de adoptie van de consument.”

Toegevoegde waarde
Volgens Michel Westerduin van Kedin moet je wel heel veel additionele services bieden om iets te kunnen betekenen offline als alternatief voor de bankpas. “Er is op dit moment nog niets wat goedkoper of sneller verloopt, dan de bankpas langs een terminal halen.” Dick van de Kamp van Rabobank: “Een alternatief zal inderdaad een toegevoegde waarde moeten bieden voor de consument. Anders gaat hij het niet gebruiken.” Harry van der Plas: “Als de genoemde voorbeelden van OK! en Spaaza echt voet aan wal krijgen, creëer je wel degelijk toegevoegde waarde met kortingvouchers, spaarpunten, etc. Bart Kolman van Alektum Group: “Die toegevoegde waarde is vervolgens ook voor webwinkels interessant. Ze capteren immers ontzettend veel data dat ze kunnen inzetten voor reclamedoeleinden.” Michel Westerduin: “Bij nieuwe initiatieven wordt vaak vanuit de retailer gedacht en niet vanuit de consument.” Annette Verdouw kan dat beamen en vult aan: “Terwijl de consument de innovatie moet adopteren.” Dick van de Kamp: “OK! is voor retailers een heel mooi verhaal, maar het is maar de vraag of de consument zijn data overal wil achterlaten. Een moeilijk verhaal, denk ik. De consument is daar huiverig voor.” Volgens Maurits Dekker van Buckaroo worden nieuwe ontwikkelingen ook afgeremd door de wet- en regelgeving. “We verkeren in een spagaat,” zegt hij. “De betaalwet PSD2 is in aantocht. Dat geeft financiële bedrijven toegang om andere betaalvormen te ontwikkelen. Aan de andere kant hebben we te maken met de GDPR die er juist voor zorgt dat je als consument maximaal beschermd bent. Dat zijn twee wetten die elkaar tegenspreken. Ook als je het hebt over mobiele applicaties, laat ik wel of geen gegevens achter als consument.”

Teveel regeltjes
Buiten Europa is mobiel betalen al volledig geïntegreerd, vervolgt Maurits Dekker. “In China doen ze niet anders. Wechat Pay, Samsung Pay, Apple Pay en sinds kort Microsoft Pay, het is daar ontzettend gebruikelijk. In West Europa vervallen we soms teveel in regeltjes.” Helemaal mee eens, stelt Hjalte Niehorster. “Waar bestaande systemen in Nederland domineren, wordt er in andere landen veel sneller geïnnoveerd door het ontbreken van regulering en systemen. IBAN / SWIFT stammen uit de tijd dat het internet nog niet bestond.” Dick van de Kamp nuanceert enigszins: “In China geldt de wet van de remmende voorsprong. China had geen infrastructuur op gebied van payments, terwijl wij hier in West Europa al sinds de jaren negentig betaalautomaten hebben. Een spoor dat eenmaal is ingezet, blijkt dus heel lastig te verlaten. En wat Anke al terecht aanhaalde: Als je ziet wat voor succes contactloos betalen teweeg heeft gebracht, en hoe moeilijk het vervolgens is om de consument te bewegen om met de mobiel contactloos te laten betalen. Het biedt blijkbaar te weinig toegevoegde waarde voor de consument.” En dat doet WeChat natuurlijk wel, zegt Anke Vandenbussche. “De toegevoegde waarde naast het betalen is zo groot.” Annette Verdouw: “Het is ook geen betaalapp, maar een compleet platform, waar je veel meer kan regelen van het reserveren van een restaurant of de aankoop van een product tot zelfs een afspraak bij de dokter. Op één plek kan je meerdere belangrijke zaken in je leven regelen en dát heeft een toegevoegde waarde.” Dick van de Kamp verwacht dat Payconiq het mobiel betalen een boost zal geven en wel degelijk een toegevoegde waarde biedt, omdat consumenten heel eenvoudig in winkels en online kunnen betalen na het scannen van een QR code.” Michel Westerduin is nog niet heel enthousiast en verwacht dat uiteindelijk slechts één of twee grote partijen het zullen winnen. “Alle respect voor de partijen die aan het pionieren zijn. Sterker nog, het is goed dat het gebeurt, want het kan op andere vlakken bruikbaar zijn. Een QR-code om een factuur te digitaliseren is bijvoorbeeld best interessant, maar niet voor dagelijkse betalingen in winkels. Nee, daar pakt straks één partij alle macht.”

Betalen met Apple, Ali, Facebook
Gaan de grote techbedrijven straks het betaallandschap veranderen? “Die verandering is al in volle gang,” meent Maurits Dekker. “Apple Pay noteert in de Verenigde Staten al 10,5 miljard transacties per jaar. Dat is gigantisch. Het is daar een gangbare betaalmethode. Al die techbedrijven – Google, Facebook, Apple – staan te trappelen totdat de Europese betaalwet PSD2 wordt ingevoerd en gaan gelijk een betaalvergunning aanvragen. Dat gaat echt gebeuren en wordt een serieuze bedreiging voor PSP’s.” Frank Buitenhuis van Focum: “Ik ben wel benieuwd in hoeverre ‘de Nederlander’ deze partijen gaat vertrouwen. De gemiddelde consument is immers huiverig om data af te staan, tenzij hij er echt de meerwaarde van inziet. Alleen met de transactie gaan de grote partijen het niet redden.” Hjalte Niehorster ziet dat anders en zegt: “De belangrijkste reden waarom deze bedrijven nog niet in Nederland actief zijn, is omdat hun verdienmodel ingericht is op een procentuele afdracht. In landen waar creditcards de overhand nemen, betalen winkeliers een percentage over de afdracht. Voor alle debet transacties hebben we het in Nederland over slechts luttele centen als transactiekosten. Het is dus logischer dat de grote techbedrijven eerst de landen adopteren waar hun marge groter is. Of dit komt door de druk van aandeelhouders is een vraag.” Joop Jacobs van Newway: “De consument zal in ieder geval mee moeten gaan in de moderne stroom en bereid zijn gegevens te delen om er uiteindelijk een meerwaarde uit te halen.” Frank Buitenhuis vraagt zich af of WeChat Pay voet aan de grond gaat krijgen in ons land. “Als je ziet dat Chinese overheidsbedrijven steeds vaker door westerse overheden geweerd worden, dan kan dat ook consequenties hebben voor de opmars van WeChat buiten China.” Maurits Dekker antwoordt: “Zij zijn nu bezig zich te positioneren. Op het moment dat de regelgeving het echt toestaat, gaan ze de markt hoogstwaarschijnlijker agressiever betreden.” Bart Kolman: “Bedenk wel dat de Europese consument anders is ingesteld dan de Aziatische consument. We zijn toch meer conservatief.” Dick van de Kamp: “En we hebben over het algemeen een goede bankrelatie. De bank blijft een belangrijke rol houden als verstrekker van betaalmiddelen of in ieder geval als ‘bancaire achtergrond’, zeker de komende jaren.”

Bedreiging?
Volgens Maurits Dekker is er ook een belangrijke taak weggelegd voor de markt als het gaat om de nieuwkomers op de betaalmarkt. “Het merendeel van de retailers heeft werkelijk geen idee van wat de invloed is van grote partijen. Neem een verkoper van spijkerbroeken die Amazon Pay wil omarmen. Amazon verkoopt zelf ook spijkerbroeken. Eigenlijk legt hij zijn ziel dan min of meer bij Amazon neer. Hij geeft immers Amazon toegang tot zijn klantenbestand. Daar denkt 90% niet over na. Ook de markt zal niet klakkeloos nieuwe methoden moeten omarmen.” Hjalte Niehorster: “Je ziet dit steeds vaker voorkomen: ‘If you can’t beat them, join them’. Verkoopkanalen als, bol.com Plaza, Amazon en Marktplaats spelen een steeds belangrijkere rol. Winkeliers erkennen dat daar veel verkeer heen gaat en dat ze veel orders verwerken. Ze geven eigenlijk toe aan marktdominantie. Dus maar overgeven en samenwerken. Daarnaast zie je inderdaad een opkomst in het verzamelen van retail data. De retail industry staat pas aan de grondveste van een complete revolutie. Data en consumer experiences gaan hierbij een belangrijke rol spelen. Winkeliers weten voortaan beter wat consumenten willen en consumenten worden meer op hun wenken bediend omdat de winkelier ze steeds beter leert kennen of onthouden.” Joop Jacobs resumeert: “In feite zie je de nieuwkomers dus wel als een bedreiging.” Indirect wel ja, zegt Maurits Dekker. “Natuurlijk, het ontsluit je naar een internationale markt. Maar onder de motorkap deel je ongemerkt heel veel data met in theorie de concurrent. Het is goed om daar kritisch naar te kijken.”

Uberisation
Seamless betalen, dat is het ultieme doel, zeker voor herhaalbetalingen. Maar hoe bereiken we dat doel? Anke Vandenbussche: “We moeten de Uberisation van de betalingen nastreven ofwel het betalen zo onzichtbaar mogelijk integreren in het volledige checkout proces. Tokenisation is hetgeen dat hiervoor aan de wieg ligt. Het betekent bijvoorbeeld dat je niet meer je volledige creditcard gegevens hoeft in te vullen, maar ook dat je op basis van tokenisation via voice command bijvoorbeeld Amazon Alexa veilig kunt aansturen.” Maurits Dekker: “Tokenisation ligt aan de basis om one click betalingen te laten slagen. Exemplarisch om mobiel shoppen succesvol te laten zijn door met één druk op de knop te kunnen betalen, even los van alle procedures.” Het is juist die wet- en regelgeving die momenteel remmend werkt, meent Frank Buitenhuis. “Het verkrijgen van een e-mandaat is een conversiekiller van heb ik jou daar. Dat moet vloeiender kunnen.” Dat laatste vindt ook Rieko Kester van Bluem. “Een e-mandaat functioneert, maar is voor zakelijk inderdaad niet bepaald gebruiksvriendelijk. Met iDIN klantidentificatie daarentegen gaat dat al stukken sneller. Het is een methode om online en real-time de identiteit te checken. In plaats van je gegevens te moeten invullen, haal je met één klik je gegevens op uit een betrouwbare bron. Het biedt gemak voor de eindgebruiker, al is het vooralsnog niet helemaal responsive. En ook met iDIN is betalen nog altijd niet gebeurd in één klik. Je bent zo vier, vijf schermen (stappen) verder voordat de transactie is afgerond.” Frank Buitenhuis: “Ik denk dat iDIN pas echt een vlucht gaat nemen op moment je het kan koppelen aan biometrie in de checkout. Dan ontstaat pas echt gemak, is alles vooraf ingevuld en kun je direct je bestelling doen.”

Populariteit creditcard
Hoe is het eigenlijk gesteld met de populariteit van de creditcard? “Ik denk dat we de term creditcard langzaam moeten gaan loslaten,” zegt Dick van de Kamp. “Mastercard of Visa verschijnen ook steeds meer in debit vorm. Op de lange termijn zullen ze naar één infrastructuur gaan.” Bart Kolman: “De consument beschouwt een creditcard nog altijd als een gevoel van zekerheid, de aankoop is verzekerd. Een creditcard bevordert bovendien grensoverschrijdende aankopen, want wordt overal geaccepteerd.” Annette Verdouw stelt het nog iets scherper: “Een creditcard is eigenlijk de enige echte internationale betaalmethode.” Anke Vandenbussche: “Ik denk dat de innovatie met 3-D secure 2.0 de conversie ten goede zal komen. Het is zeker nodig om net als PayPal spelers in toom te houden.” Maurits Dekker: “Het is de regelgeving die de markt doet veranderen. PSD2 verbiedt straks surcharge op creditcards. Het wordt dus in één keer een dure betaalmethode voor retailers, want ze mogen de kosten niet meer doorbelasten. Je ziet nu partijen instappen die alternatieve betaalmethoden ontwikkelen. Payconiq is bijvoorbeeld met de ontwikkeling van een instant payment methode tegen PSD2 aangebouwd waarbij je één op één geld kunt overmaken zonder dat het een creditcard transactie betreft. Een interessant topic.”

Internationale betaalstandaard
De creditcard is inderdaad wel dé internationale betaalstandaard, die mening deelt Maurits Dekker. “Paypal is louter gekoppeld aan een creditcard of bankrekening. En ook alle e-wallets gaan uit van de creditcard. Maar de regelgeving torpedeert deze straks weer.” Annette Verdouw: “De penetratie van de creditcard in Nederland is wel super laag.” Michel Westerduin: “Dat komt door een veel striktere acceptatie dan bijvoorbeeld in de Verenigde Staten. Niet iedereen wordt hier geaccepteerd.” Frank Buitenhuis: “Plus je hebt hier nog te maken met de BKR registraties. Als je als jongere een huis wil kopen en je hebt creditcard, dan is dat vaak het eerste wat wordt opgezegd. Het bijt elkaar.” Rieko Kester: “En bij heel veel ondernemers kan of mag je niet met een creditcard betalen, omdat ze het een te dure betaalmethode vinden.” Annette Verdouw ziet achterafbetalen als een mooi alternatief. “Dat geldt vooralsnog weliswaar voor iets lagere bedragen, maar ook dat kan veranderen. En over de ‘verzekerde aankoop’ rept geen enkele creditcard maatschappij. Dat is zeker in Nederland lang niet bij iedereen bekend.” Dick van de Kamp ziet de toekomst in een bankpas met meerdere brands erop.” Of een app, vult Frank Buitenhuis aan. “Overigens koppelt Bunq nu al meerdere rekeningen op één betaalpas. Het is een eerste stap.”

Cryptocurrencies
Hoe kijken de experts naar de cryptocurrencies: nog serieus te nemen als betaalmiddel? Anke Vandenbussche: “Je moet inderdaad het onderscheid maken tussen de waarde van de cryptocurrencies en het gebruik ervan; of de consument ermee gaat betalen of niet. De waarde is nogal volatiel, maar dat is de Turkse lira ook gebleken,” lacht Anke. “Anderzijds zien we wel dat de cryptocurrencies een enorme markt vertegenwoordigen van 150 miljard in market capitalisation, dat er tussen de 3 en 6 miljoen unieke currencywallets zijn en dat het gebruik toeneemt. Bij partijen als PayPal, Expedia en Microsoft kun je met crypto’s betalen. Ook softwareleverancier Magento heeft een plug-in gemaakt.” Het is nu nog een hipster dingetje, meent Bart Kolman. “Maar het zal uiteindelijk wel aanslaan.” Rieko Kester deelt die mening: “Ik denk wel dat het uiteindelijk een betaalmiddel gaat worden, want nu wordt het nog meer als een belegging gezien.” Harry van der Plas: “En dan vooral online. In de fysieke winkel is nog maar de vraag.” Maurits Dekker: “Schiphol heeft al een Bitcoin wisselautomaat. Het is een voorteken.” Ook Hjalte Niehorster ziet een sterke groei in Bitcoin betalingen. “We zien ruim 200 tot 300% groei jaar op jaar. Deze groei is in de afgelopen maanden een beetje afgezwakt. Wellicht komt dit door de negatieve publiciteit met als gevolg een volatiele munt. Maar we moeten niet vergeten dat de transactiekosten van een Bitcoin transactie op dit moment nog hoger zijn dan de kosten van creditcard transacties. De nabije toekomst zal moeten uitwijzen of dit naar beneden gebracht kan worden. Pas dan worden deze betalingen echt interessant.” Anke Vandenbussche: “Elke currency heeft zijn eigen structuur, Bitcoin is de bekendste, Ethereum is ook eentje maar meer voor smart contracts interessant. Een stuk of vijf crypto’s behoren bij de sterke coins, dan is er een tussensegment en vervolgens een hele reeks gebaseerd op niks; speculatief. Dat kan een keer goed gaan, maar ook goed fout. Maar er gaan er echt een aantal overblijven die als mainstream betaalmiddel gebruikt gaan worden.” Dick van de Kamp: “Alleen niet binnen nu en twee jaar.” Maurits Dekker: “Dat kan je wel versnellen. Wij als financiële instellingen vallen onder toezicht. DNB erkent crypto’s (nog) niet als officiële valuta. Daarnaast valt nog veel te verbeteren aan het gebruiksgemak.”

Rol van de PSP
En wat is de (toekomstige) rol van de PSP in al die nieuwe ontwikkelingen? Michel Westerduin: “Er zal een verschuiving plaatsvinden. Nu wordt vooral door de retailer opgelegd welke betaalmethode hij wilt aanbieden. Dan zal straks de consument gaan bepalen, waarbij er één afrekening komt aan de retailer vanuit de PSP.” Dick van de Kamp: “Ik deel je visie, maar dat zal echt nog wel wat jaren gaan duren. Uiteindelijk als mobiel de rol gaat pakken die we denken dat-ie gaat pakken, dan ligt de kracht en de macht bij de consument.” Harry van der Plas: “Maar dan moeten er wel nog een paar dingen veranderen. Als je niet met je e-wallet op een Apple telefoon kunt betalen, dan houdt het op.” Maurits Dekker: “PSP’s gaan niet verdwijnen. De retailer verwacht dat je als PSP alle innovaties kan bundelen op één platform. Een retailer heeft geen enkel voordeel om separaat met alle betaalmethode te koppelen en allemaal losse contracten af te sluiten. Hij koppelt met één infrastructuur en die voorziet hem in alle betaalmethoden, e-wallets, POS-terminals. Dat is de rol van de PSP.”

Onbemande kassa
Michel Westerduin is van mening dat het betaalproces naar voren getrokken moet worden. “Huidige platforms zijn erop ingericht dat aan het einde wordt betaald. Dat moet aangepast worden. Door een klant vooraf al te kunnen identificeren, is het betalen slechts een kwestie van een druk op de knop.” Dick van de Kamp: “Er is inderdaad zoveel potentie, ook in de fysieke wereld, maar toch zie je het nauwelijks gebeuren. Overal staan mensen in de rij bij de kassa.” Anke Vandenbussche: “Terwijl er wel initiatieven zijn. Kijk naar de supermarkten die scanners vervangen door de mobiel.” Joop Jacobs: “Grote supermarktketens hebben inderdaad de mogelijkheid en kunnen daarin investeren, de kleinere niet.” Anke Vandenbussche: “Het is een kwestie van tijd dat je binnen en buiten loopt en dat je – zonder een handeling te verrichten – hebt afgerekend via een PSP in de app op je mobiel. Er is dan geen fysieke kassa meer nodig. Dat is de toekomst en gebeurt al in Amazon Go.” Volgens Harry van der Plas is de gemiddelde winkelier daar nog niet klaar voor. Zeker in Nederland. De gemiddelde leeftijd is 45-plus, ze zijn heel behoudend en kunnen niet volgen.” Frank Buitenhuis: “We zijn als markt zelf net klaar. Zelf scannen in de supermarkt klinkt leuk, maar je krijgt alleen niet de onder Nederlanders zo populaire zegeltjes. Daarvoor moet je alsnog langs de kassa. De onbemande kassa is al een grote stap. Daarna kunnen we pas verder kijken. Ook Hjalte Niehorster vraagt zich af of het voorbeeld van Amazon Go de standaard gaat worden. “Kleinere retailers focussen zich vooral op de ervaring en het persoonlijke contact.”

Technieken
Volgens Anke Vandenbussche zal het fysieke retaillandschap snel veranderen. “Waarom stond iedereen in de rij bij de kassa? Omdat ze zelf niets hoeven doen. Het zelfscannen vraag een extra handeling. Als je straks je boodschappen gewoon in je tas kunt steken en ‘vrij’ naar buiten kunt lopen, zonder zelfs een bankpas naar boven te halen, zal die adoptie veel sneller gaan.” Frank Buitenhuis: “Verificatie gaat straks inderdaad op basis van biometrie, irisscanner, je gedrag, etc. Die mogelijkheden zijn er.” Harry van der Plas: “Vergeet niet wat die technieken kosten.” Michel Westerduin: “Nu wel, straks niet meer. In China hangen steden vol met beveiligingscamera’s. op basis van je gedrag, in welke gebieden je je begeeft, worden bijvoorbeeld je verzekeringspremies bepaald. Natuurlijk, daar kennen ze geen GDPR, maar de technieken zijn er. Ook om een winkel binnen te lopen en op basis daarvan af te rekenen.” Harry van der Plas benadrukt nogmaals: “Ondernemers hebben geen geld, geen vet op de botten. Ze kunnen overleven. Dat is wat je ziet in de markt op dit moment.” Michel Westerduin: “Het grappige is, dat dergelijke technieken op de lange termijn wel goedkoper zijn.” Volgens Hjalte Niehorster moeten we het verschil tussen de kleine en grote retailers niet onderschatten. “Kleine retailers spelen in op de experience, grote retailers op massa. En dan kan de adoptie van nieuwe technieken snel gaan.”

Dick van de Kamp: “Betaaloplossingen zullen niet snel het verschil maken of een onderneming succesvol is of niet. Ze kunnen hoogstens diskwalificerend werken als iets niet goed is ingericht. Ik denk wel dat mobiel de potentie heeft om alle kanalen met elkaar te verbinden, maar welke oplossing het gaat worden? We weten het nog niet.” Bart Kolman: “Er zijn heel veel initiatieven. Welke uiteindelijk overleven? Dat hangt af van de consument, die moet de toegevoegde ervan inzien.”

Bron: http://www.online-retailer.nl